Zayiat ve Fire Hesaplama
Bu araç, net malzeme ihtiyacınıza fire (zayiat) payı ekleyerek sahaya kaç birim sipariş etmeniz gerektiğini bulur. Net miktarı ve uygun fire yüzdesini girin; sipariş miktarı ve kaybolacak fire miktarı anında çıksın. Ondalık değerleri virgülle de noktayla da yazabilirsiniz.
Metraj sonucunuz: m², m³, adet, kg... Hangi birimi kullanırsanız sonuç da o birimdedir.
Malzemeye göre önerilen aralık için aşağıdaki tabloya bakın.
Sipariş edilecek miktar: 108,00 m²
Fire (kayıp) miktarı: 8,00 m²
Malzemeye göre önerilen fire aralıkları (yaklaşık)
Aşağıdaki değerler sahada sık karşılaşılan yaklaşık aralıklardır. Ürün boyutu, desen, kesim yöntemi ve işçilik kalitesine göre değişir; karmaşık işlerde üst sınıra yaklaşmak güvenlidir.
| Malzeme | Önerilen fire | Başlıca sebep |
|---|---|---|
| Seramik / fayans | %5 – %10 | Kesim, kırılma, desen uyumu |
| Parke / laminat | %5 – %8 | Kesim, baş atımı, oda geometrisi |
| Boya | %3 – %5 | Uygulama kaybı, yüzey emilimi |
| İnşaat demiri | %3 – %5 | Kesim artığı, bindirme payı |
| Beton | %2 – %5 | Kalıp kaçağı, döküm artığı |
Zayiat ve fire nasıl hesaplanır?
Şantiyede “net metraj” ile “sipariş miktarı” aynı şey değildir. Metrajdan çıkan net rakam, malzemenin tek bir parçası bile boşa gitmeseydi tam yetecek miktarı gösterir. Gerçek sahada ise her malzeme bir miktar kayba uğrar: seramik kesilirken kırılır, demir bindirme ve kesim artığı verir, boya yüzeye emilir, beton kalıptan sızar. İşte bu kaçınılmaz kayba zayiat ya da fire denir.
Hesabın mantığı çok basittir: net ihtiyaca, malzemenin türüne uygun bir yüzde eklenir. Formül olarak sipariş miktarı, net ihtiyacın bir artı fire yüzdesinin yüzde olarak çarpımına eşittir. Örneğin 100 metrekare net seramik ihtiyacınız varsa ve yüzde 8 fire payı koyuyorsanız, sipariş etmeniz gereken miktar 108 metrekaredir; bunun 8 metrekaresi, kesim ve kırılmada kaybolacağını öngördüğünüz paydır. Bu araç tam olarak bu işlemi yapar ve hem sipariş miktarını hem de kayba gidecek tutarı ayrı ayrı gösterir.
Fire payını doğru seçmek, ince bir dengedir. Çok düşük tutarsanız iş ortasında malzeme biter; tedarik gecikir, ekip bekler, iş programı kayar. Çok yüksek tutarsanız bu kez depoda atıl malzeme birikir, paranız stoğa bağlanır ve proje sonunda elinizde kullanılmayan kalemler kalır. Bu yüzden seramik gibi kesimi çok olan kalemlerde yüzde 5-10 gibi geniş bir aralık varken, betonda yüzde 2-5 gibi daha dar bir aralık yeterlidir.
Fire oranını etkileyen birkaç pratik etken vardır. Birincisi malzemenin boyutudur: büyük ebatlı seramikte tek bir kırık daha fazla alan kaybettirir. İkincisi desendir: ahşap deseni veya yön tutturma gereken döşemelerde baş atımı artar. Üçüncüsü mahallin geometrisidir: bol köşeli, çıkıntılı odalar düz odalara göre daha çok kesim ister. Dördüncüsü işçilik kalitesidir: deneyimli ekip aynı işte daha az fire verir. Bu yüzden tablodaki aralıkları bir başlangıç noktası kabul edip kendi işinizin koşullarına göre ayarlamak en doğrusudur.
Son olarak fire hesabı, tek başına bir araç değil, sağlıklı bir maliyet kontrolünün parçasıdır. Sipariş ettiğiniz miktarı, gerçekte gelen ve harcanan miktarla karşılaştırdığınızda öngördüğünüz firenin tutup tutmadığını görürsünüz. Bu karşılaştırmayı düzenli yaptığınızda, bir sonraki projede fire tahminleriniz giderek isabetli hale gelir.
Not: Tablodaki oranlar yaklaşık değerlerdir, sözleşme ya da garanti niteliği taşımaz. Kesin sipariş öncesi kendi sahanızın geçmiş verilerini ve üretici önerilerini esas alın.
“Ne sipariş ettik, ne geldi, ne harcadık?” sorusunu kapatın
Fire payıyla bulduğunuz sipariş miktarını gerçek sarfiyatla karşılaştırmak, fire tahminlerinizi her projede biraz daha doğru kılar. SantiyePro’nun depo-envanter ve cari hesap modülleriyle gelen malzemeyi, çıkan sarfiyatı ve tedarikçi bakiyesini tek çevrimdışı uygulamada tutabilir; PDF veya CSV olarak dışa aktarabilirsiniz.
Ücretsiz başlangıç planı • PDF / CSV dışa aktarım • %100 çevrimdışı
Sık sorulan sorular
Fire payı net ihtiyaca mı eklenir, yoksa içinden mi düşülür?
Fire payı her zaman net ihtiyacın üzerine eklenir. Net ihtiyaç, sahaya hatasız uygulansaydı tam yetecek miktardır; fire payı ise kesimde, taşımada ve uygulamada kaybolacak kısmı önceden karşılamak için eklenen güvenlik payıdır. Bu araçta net ihtiyacı ve fire yüzdesini girersiniz, sipariş edilmesi gereken toplam miktarı hesaplar.
Hangi malzemeye yüzde kaç fire koymalıyım?
Yaklaşık aralıklar şöyledir: seramikte %5-10, parkede %5-8, boyada %3-5, inşaat demirinde %3-5, betonda %2-5. Bunlar sahada yaygın görülen kabuller olup kesin değer değildir; karmaşık desenli ya da çok kesim gerektiren işlerde üst sınıra, düz ve sade işlerde alt sınıra yakın bir oran seçmek mantıklıdır.